Γνωστοποίηση ρυθμίσεων του άρθρου 35 «Εφάπαξ παροχή» του Ν.4387/2016 (ΦΕΚ 85/Α’), όπως ισχύει
Φ.80020/οικ.29753/Δ15.531/30.6.2016 - Υπ. Εργασίας, Κοινωνικής Ασφάλισης & Κοινωνικής Αλληλεγγύης
Σας γνωρίζουμε ότι στο ΦΕΚ 85/Α’/12.5.2016, δημοσιεύτηκε ο Ν.4387/2016 «Ενιαίο Σύστημα Κοινωνικής Ασφάλειας - Μεταρρύθμιση ασφαλιστικού-συνταξιοδοτικού συστήματος - Ρυθμίσεις φορολογίας εισοδήματος και τυχερών παιγνίων και άλλες διατάξεις», στο άρθρο 35 του οποίου, όπως τροποποιήθηκε με την παρ. 4 του δεύτερου άρθρου του Ν.4393/2016 (ΦΕΚ 106/Α’) και ισχύει, περιλαμβάνονται ρυθμίσεις, οι οποίες αφορούν τις εφάπαξ παροχές και προβλέπουν, κατά περίπτωση, τα ακόλουθα:
Ειδικότερα, σύμφωνα με την περ. α’ της παραγράφου αυτής, από 13.5.2016, προϋπόθεση για την καταβολή της εφάπαξ παροχής, αποτελεί: α) η λήψη κύριας σύνταξης λόγω γήρατος ή οριστικής αναπηρίας, δηλαδή να έχει εκδοθεί η οριστική πράξη συνταξιοδότησης γήρατος ή αναπηρίας και β) η πλήρωση των χρονικών προϋποθέσεων που ορίζονται από το καταστατικό του εντασσόμενου ταμείου, τομέα, κλάδου ή λογαριασμού (εφεξής ταμείου) πρόνοιας. Επομένως, δεν είναι δυνατή η καταβολή της εφάπαξ παροχής στην περίπτωση προσωρινής συνταξιοδότησης από τον φορέα κύριας ασφάλισης. Παράλληλα, διατηρούνται σε ισχύ οι καταστατικές προϋποθέσεις που θέτουν τα ταμεία για την θεμελίωση του δικαιώματος απονομής της εφάπαξ παροχής. Σε περίπτωση που ο ασφαλισμένος έχει ασφαλισθεί σε περισσότερα του ενός (από τα εντασσόμενα) ταμεία, για την θεμελίωση του δικαιώματος χορήγησης της εφάπαξ παροχής λαμβάνονται υπόψη οι απαιτούμενες χρονικές προϋποθέσεις που διέπουν το τελευταίο από αυτά κατά την ημερομηνία ένταξης (1.1.2017).
Σε περίπτωση που ο ασφαλισμένος έχει διακόψει την ασφάλισή του από το τελευταίο εντασσόμενο ταμείο πριν από την ημερομηνία ένταξης του ταμείου, λαμβάνονται υπόψη οι χρονικές προϋποθέσεις από τη νομοθεσία που διέπει το τελευταίο αυτό ταμείο πρόνοιας στο οποίο υπήρχε ασφάλιση και όπως αυτές ισχύουν κατά την ημερομηνία ένταξης.
Με το τρίτο εδάφιο της περ. α’, από 13.5.2016, παύουν να ισχύουν οι καταστατικές διατάξεις των ταμείων από τις οποίες προβλεπόταν ως προϋπόθεση για τη χορήγηση εφάπαξ παροχής η προηγούμενη συνταξιοδότηση από φορέα επικουρικής ασφάλισης (όπως για παράδειγμα από τον Τομέα Πρόνοιας Δημοτ. και Κοινοτ. Υπαλλήλων του ΤΠΔΥ, κ.ά.). Μετά την θέσπιση της διάταξης αυτής, είναι προφανές ότι, δεν απαιτείται η προσκόμιση πράξης επικουρικής σύνταξης στις εκκρεμείς αιτήσεις για την χορήγηση εφάπαξ παροχής, εκτός των περιπτώσεων αποχωρήσεων μέχρι και την 31.8.2013, όπου από τον καταστατικό τρόπο υπολογισμού του ταμείου το ποσό του εφάπαξ παροχής εξαρτάται από το ποσό της επικουρικής σύνταξης. Επίσης, προβλέπεται ότι αν ο ασφαλισμένος λαμβάνει σύνταξη από ταμείο που χορηγεί προσυνταξιοδοτική παροχή, θεμελιώνεται το δικαίωμα για τη χορήγηση της εφάπαξ παροχής, εφόσον ο ασφαλισμένος έλαβε την προσυνταξιοδοτική παροχή.
Με την περ. β’ της παραγράφου αυτής ορίζονται τα πρόσωπα που είναι οι δικαιούχοι θανόντος ασφαλισμένου καθώς και οι προϋποθέσεις χορήγησης της εφάπαξ παροχής και προβλέπονται, κατά περίπτωση, τα ακόλουθα:
i) Σε περίπτωση θανάτου ασφαλισμένου, που δεν είχε αποκτήσει κατά το χρόνο του θανάτου του δικαίωμα για λήψη εφάπαξ παροχής, δηλαδή ασφαλισμένου ο οποίος απεβίωσε εν ενεργεία, ήτοι πριν την επέλευση ασφαλιστικού κινδύνου, γήρατος ή αναπηρίας, χορηγείται εφάπαξ παροχή κατά σειρά:
- Στα πρόσωπα της οικογένειάς του που καθίστανται δικαιούχοι της σύνταξης λόγω θανάτου του φορέα κύριας ασφάλισης στον οποίο ήταν ασφαλισμένος ο θανών.
- Αν δεν υπάρχουν τα ανωτέρω πρόσωπα, τότε η εφάπαξ παροχή χορηγείται στον/στην επιζώντα σύζυγο και στα τέκνα, ανάλογα με το κληρονομικό τους δικαίωμα.
- Α δεν υπάρχουν τα ανωτέρω πρόσωπα και εφόσον ο θανών είχε συμπληρώσει κατά το χρόνο θανάτου του εικοσαετή τουλάχιστον ασφάλιση, η εφάπαξ παροχή καταβάλλεται στους γονείς, αδελφούς/ες του θανόντος ασφαλισμένου, κατά το ποσοστό του κληρονομικού τους δικαιώματος.
ii) Εάν ο ασφαλισμένος απεβίωσε μετά την επέλευση του ασφαλιστικού κινδύνου και μετά την έκδοση της συνταξιοδοτικής πράξης, η εφάπαξ παροχή χορηγείται σύμφωνα με τις διατάξεις περί κληρονομικής διαδοχής.
Τέλος, από την έναρξη ισχύος του νόμου, με την περ. γ’ καταργείται κάθε διάταξη από την οποία προβλεπόταν προκαταβολή της εφάπαξ παροχής (για παράδειγμα για τον Τομέα Πρόνοιας Προσωπικού ΟΣΕ και τον ΚΑΠ-ΔΕΗ του ΤΑΥΤΕΚΩ).
Ειδικότερα, στην περ. α’ της παρ. 4 (όπως τροποποιήθηκε με την παρ. 4α του δεύτερου άρθρου του Ν.4393/2016) καθορίζεται ο τρόπος υπολογισμού της εφάπαξ παροχής ως εξής:
- Τμήμα που αντιστοιχεί σε χρόνο ασφάλισης μέχρι την 31.12.2013:
αα) Για τους μισθωτούς
i) Γι’ αυτούς με εισφορά ύψους 4% επί των αποδοχών, η εφάπαξ παροχή αποτελείται από το γινόμενο του 60% των αποδοχών, επί των οποίων έγιναν οι νόμιμες κρατήσεις, υπέρ του ταμείου επί του δεκαδικού αριθμού των ετών ασφάλισης έως και την 31.12.2013, με ακρίβεια δεύτερου δεκαδικού ψηφίου.
ii) Γι’ αυτούς με εισφορά ύψους διάφορου του 4% ή με σταθερό ποσό εισφοράς το ως άνω ποσοστό (60%) θα αναπροσαρμόζεται αναλογικά ως προς το ύψος της εισφοράς, με απόφαση του Δ.Σ. του φορέα και κατόπιν σύμφωνης γνώμης της Εθνικής Αναλογιστικής Αρχής. Για την υλοποίηση της περίπτωσης αυτής, παρακαλούμε για την υποβολή γνώμης των Δ.Σ., το ταχύτερο δυνατό, προκειμένου να διατυπωθεί η σύμφωνη γνώμη της Εθνικής Αναλογιστικής Αρχής για να καταστεί δυνατός ο υπολογισμός του ανωτέρω ποσοστού.
Ως αποδοχές για τον υπολογισμό της εφάπαξ παροχής νοείται ο μέσος όρος των μηνιαίων αποδοχών που έλαβε ο ασφαλισμένος κατά τα πέντε (5) τελευταία έτη έως και την 31.12.2013, εφόσον υπεβλήθησαν σε ασφαλιστικές εισφορές υπέρ του ταμείου, χωρίς να υπολογίζονται τα δώρα εορτών και το επίδομα αδείας. Ο ως άνω μέσος όρος προσαυξαίνεται ετησίως κατά την ετήσια μεταβολή μισθών, η οποία υπολογίζεται από την Ελληνική Στατιστική Αρχή. Η ως άνω προσαύξηση εφαρμόζεται από το επόμενο έτος μετά το καταληκτικό της ανωτέρω πενταετίας, έως και το έτος αποχώρησης από την υπηρεσία ή την εργασία. Ο σωρευμένος συντελεστής που προκύπτει από την ετήσια μεταβολή μισθών δεν μπορεί να είναι μικρότερος από ένα (1).
Για τον υπολογισμό του τμήματος που αντιστοιχεί στο χρονικό διάστημα έως την 31.12.2013 απαιτείται ο μέσος όρος των μηνιαίων αποδοχών που έλαβε ο ασφαλισμένος κατά τα πέντε (5) τελευταία έτη έως και την 31.12.2013. Επειδή, ενδεχομένως, τα ταμεία πρόνοιας θα έχουν συσσωρεύσει αιτήματα με στοιχεία αποδοχών για διαφορετικό διάστημα από το ανωτέρω (αναλόγως του καταστατικού τρόπου υπολογισμού τους), παρακαλούνται οι αρμόδιες υπηρεσίες που είναι υπεύθυνες για την παροχή των νέων απαιτούμενων στοιχείων αποδοχών, όπως διευκολύνουν τους φορείς πρόνοιας παρέχοντας, το ταχύτερο δυνατό, τα απαιτούμενα δεδομένα.
Ειδικά, στις περιπτώσεις που ο δικαιούμενος εφάπαξ παροχής έχει μισθοδοτηθεί για λιγότερο από πέντε (5) έτη, για τον υπολογισμό του μέσου όρου πενταετίας θα λαμβάνεται υπόψη ο μέσος όρος της πενταετίας ομοιοβάθμου του ή ασφαλισμένου με τα ίδια έτη ασφάλισης. Αν δεν είναι δυνατός ο υπολογισμός πενταετίας, ο υπολογισμός γίνεται με βάση το σύνολο του χρόνου ασφάλισης που έχει πραγματοποιηθεί.
ββ) Για τους αυτοτελώς απασχολούμενους
i) Γι’ αυτούς με εισφορά ύψους 4%, η εφάπαξ παροχή αποτελείται από το γινόμενο του 60% των αποδοχών επί των οποίων έγιναν οι νόμιμες κρατήσεις, επί του δεκαδικού αριθμού των ετών ασφάλισης έως και την 31.12.2013, με ακρίβεια δευτέρου δεκαδικού ψηφίου.
ii) Γι’ αυτούς με εισφορά ύψους διάφορου του 4% ή με σταθερό ποσό εισφοράς, το ως άνω ποσοστό (60%) αναπροσαρμόζεται αναλογικά ως προς το ύψος της εισφοράς, με απόφαση του Διοικητικού Συμβουλίου του φορέα και κατόπιν σύμφωνης γνώμης της Εθνικής Αναλογιστικής Αρχής.
Για την υλοποίηση της περίπτωσης αυτής, παρακαλούμε για την υποβολή γνώμης των Δ.Σ., το ταχύτερο δυνατό, προκειμένου να διατυπωθεί η σύμφωνη γνώμη της Εθνικής Αναλογιστικής Αρχής για να καταστεί δυνατός ο υπολογισμός του ανωτέρω ποσοστού. Ως αποδοχές για τον υπολογισμό της εφάπαξ παροχής, νοείται ο μέσος όρος των τιμών των ασφαλιστικών κατηγοριών, επί των οποίων επεβλήθησαν ασφαλιστικές εισφορές υπέρ του ταμείου κατά τα πέντε (5) τελευταία έτη έως και την 31.12.2013, όπως οι εν λόγω τιμές είχαν διαμορφωθεί κατά το καταληκτικό της πενταετίας έτος. Ο ως άνω μέσος όρος προσαυξαίνεται ετησίως κατά την ετήσια μεταβολή μισθών, η οποία υπολογίζεται από την Ελληνική Στατιστική Αρχή. Η ως άνω προσαύξηση εφαρμόζεται από το επόμενο έτος μετά το καταληκτικό της ανωτέρω πενταετίας, έως και το έτος αποχώρησης από την επάγγελμα ή την εργασία. Ο σωρευμένος συντελεστής που προκύπτει από την ετήσια μεταβολή μισθών δεν μπορεί να είναι μικρότερος από ένα (1).
Τέλος, προβλέπεται ότι, με απόφαση του Υπουργού Εργασίας, Κοινωνικής Ασφάλισης και Κοινωνικής Αλληλεγγύης και ύστερα από οικονομική έκθεση καθορίζονται οι ασφαλιστικές κατηγορίες για όσους αυτοτελώς απασχολούμενους η εισφορά τους δεν προκύπτει ως ποσοστό επί ασφαλιστικής κατηγορίας, καθώς και κάθε άλλο θέμα που απαιτείται για την εφαρμογή της περίπτωσης αυτής. Σύμφωνα δε με τις υπ. αριθ. 25908/469/7.6.2016 (ΦΕΚ 1604/Β’) και οικ.26334/894/8.6.2016 (ΦΕΚ 1623/Β’) υπουργικές αποφάσεις που εκδόθηκαν κατ' εξουσιοδότηση του νόμου αυτού, η ολοκλήρωση της διαδικασίας αυτής πραγματοποιείται έως τις 30.9.2016.
- Τμήμα που αντιστοιχεί σε χρόνο ασφάλισης από 1.1.2014 και εφεξής:
Το τμήμα της εφάπαξ παροχής μισθωτών και αυτοτελώς απασχολούμενων που αντιστοιχεί σε χρόνο ασφάλισης που πραγματοποιείται από την 1.1.2014 και εφεξής, υπολογίζεται με βάση το διανεμητικό σύστημα προκαθορισμένων εισφορών με νοητή κεφαλαιοποίηση και προκύπτει από τον τύπο (1).
Όπως προαναφέρθηκε, για όσους έχουν χρόνο ασφάλισης πριν και μετά την 1.1.2014 η εφάπαξ παροχή αποτελείται από το άθροισμα των δύο τμημάτων και προκύπτει από τον τύπο (2).
Οι ασφαλιστικές εισφορές που καταβάλλονται από 1.1.2014 για κάθε ασφαλισμένο τηρούνται σε ατομικές μερίδες, όπως άλλωστε ήδη προβλέπεται στην κείμενη νομοθεσία (άρθρο 18 του Ν.4242/2014 - ΦΕΚ 750/Α’).
Επισημαίνεται ότι, η Διοίκηση του κάθε φορέα πρόνοιας θα πρέπει να μεριμνά και να λαμβάνει όλα τα αναγκαία και ενδεικνυόμενα μέτρα για την τήρηση των ατομικών μερίδων των ασφαλισμένων τους. Στο τελευταίο εδάφιο της παραγράφου αυτής προβλέπεται εξουσιοδοτική διάταξη που αφορά την έκδοση υπουργικής απόφασης για τον καθορισμό κάθε αναγκαίου θέματος για την εφαρμογή της διάταξης αυτής. Όπως προαναφέρθηκε, ήδη δημοσιεύτηκε η υπ. αριθ. 25908/469/7.6.2016 υπουργική απόφαση (και η συμπλήρωσή της με την υπ’ αριθ. οικ.26334/894/8.6.2016 υπουργική απόφαση) που αφορά στην εφαρμογή της παρ. 4.
- Για την πληρέστερη κατανόηση του νέου τρόπου υπολογισμού της εφάπαξ παροχής παρατίθενται τα ακόλουθα παραδείγματα
Παράδειγμα εφάπαξ παροχής μισθωτού
Έστω ασφαλισμένος, ο οποίος αποχώρησε 28.2.2014 με συνολικό χρόνο ασφάλισης 34 έτη και 8 μήνες από τα οποία τα 34 έτη και 6 μήνες έως 31.12.2013. Στον ασφαλισμένο γίνονταν κρατήσεις 4% επί των αποδοχών του.
Οι ασφαλιστέες αποδοχές την πενταετία 2009-2013 είναι οι εξής:
| ΕΤΗ ΑΣΦΑΛΙΣΗΣ | |||||
| ΜΗΝΑΣ | 2009 | 2010 | 2011 | 2012 | 2013 |
| ΙΑΝ | 1855 | 1930 | 1904 | 1967 | 2110 |
| ΦΕΒ | 1855 | 1930 | 1904 | 1967 | 2110 |
| ΜΑΡ | 1902 | 1930 | 1904 | 1967 | 2110 |
| ΑΠΡ | 1902 | 1980 | 1904 | 2025 | 2110 |
| ΜΑΪ | 1902 | 1980 | 1904 | 2025 | 2110 |
| ΙΟΥΝ | 1902 | 1980 | 1904 | 2025 | 2110 |
| ΙΟΥΛ | 1902 | 1980 | 1904 | 2025 | 2110 |
| ΑΥΓ | 1915 | 1904 | 1904 | 2025 | 2110 |
| ΣΕΠ | 1915 | 1904 | 1967 | 2025 | 2110 |
| ΟΚΤ | 1915 | 1904 | 1967 | 2025 | 2110 |
| ΝΟΕ | 1915 | 1904 | 1967 | 2025 | 2110 |
| ΔΕΚ | 1915 | 1904 | 1967 | 2025 | 2110 |
Οι εισφορές που καταχωρήθηκαν στην ατομική μερίδα του για το 2014 είναι:
| ΜΗΝΑΣ | 2014 |
| ΙΑΝ | 84,4 |
| ΦΕΒ | 84,4 |
| ΣΥΝΟΛΟ | 168,80 |
Ο Μέσος Μισθός (ΜΜ) της πενταετίας 2009-2013 είναι 1.976,18 και τα έτη ασφάλισης (Ε) μέχρι 31.12.2013 είναι 34,50.
Επειδή η αποχώρηση έγινε το 2014, ο Μέσος Μισθός δεν υπόκειται σε έλεγχο προσαύξησης με στοιχεία της Ελληνικής Στατιστικής Αρχής. Αυτό αφορά σε όλες τις περιπτώσεις ασφαλισμένων που αποχώρησαν μέχρι 31.12.2014.
Η ενδεχόμενη προσαύξηση εφαρμόζεται από το επόμενο της πενταετίας έτος και μέχρι το έτος αποχώρησης.
Η εφάπαξ παροχή αποτελείται από δύο τμήματα:
Α) Μέχρι 31.12.2013, το ποσό προκύπτει από το γινόμενο του 60% επί το Μέσο Μισθό (ΜΜ) της πενταετίας 2009-2013, επί τα έτη ασφάλισης μέχρι το 2013 (Ε) με ακρίβεια δύο δεκαδικών ψηφίων.
Δηλαδή:
Α = ΜΜ x Ε x 60% = 1.976,18 x 34,50 x 0,6 = 40.907,00
Β) Μετά την 1.1.2014, το ποσό προκύπτει από τη συσσωρευμένη αξία των εισφορών κατά την ημερομηνία αποχώρησης που τηρούνται στην ατομική μερίδα του ασφαλισμένου. Δηλαδή:
Β = 168,80
Άρα η συνολική εφάπαξ παροχή είναι:
Α + Β = 41.075,80
Παράδειγμα εφάπαξ παροχής αυτοτελώς απασχολούμενου
Έστω ασφαλισμένος, ο οποίος αποχώρησε 28.2.2014 με συνολικό χρόνο ασφάλισης 34 έτη και 8 μήνες από τα οποία τα 34 έτη και 6 μήνες έως 31.12.2013. Στον ασφαλισμένο γίνονταν κρατήσεις 4% επί του ποσού της ασφαλιστικής κατηγορίας στην οποία ανήκε κάθε φορά.
Οι ασφαλιστικές κατηγορίες και τα αντίστοιχα ποσά που ίσχυαν στις 31.12.2013 είναι:
| ΑΣΦ. | ΠΟΣΟ |
| ΚΑΤΗΓΟΡΙΑ | |
| 1 | 690 |
| 2 | 850 |
| 3 | 1010 |
| 4 | 1160 |
Ακολουθεί ο πίνακας με τις ασφαλιστικές κατηγορίες που ανήκε ο ασφαλισμένος την πενταετία 2009-2013, και επί των οποίων πλήρωνε εισφορές.
| ΑΣΦ. ΚΑΤΗΓΟΡΙΑ |
ΕΤΗ ΑΣΦΑΛΙΣΗΣ | ||||
| ΜΗΝΑΣ | 2009 | 2010 | 2011 | 2012 | 2013 |
| ΙΑΝ | 1 | 1 | 1 | 2 | 2 |
| ΦΕΒ | 1 | 1 | 1 | 2 | 2 |
| ΜΑΡ | 1 | 1 | 1 | 2 | 2 |
| ΑΠΡ | 1 | 1 | 1 | 2 | 2 |
| ΜΑΪ | 1 | 1 | 1 | 2 | 2 |
| ΙΟΥΝ | 1 | 1 | 1 | 2 | 2 |
| ΙΟΥΛ | 1 | 1 | 1 | 2 | 2 |
| ΑΥΓ | 1 | 1 | 1 | 2 | 3 |
| ΣΕΠ | 1 | 1 | 2 | 2 | 3 |
| ΟΚΤ | 1 | 1 | 2 | 2 | 3 |
| ΝΟΕ | 1 | 1 | 2 | 2 | 3 |
| ΔΕΚ | 1 | 1 | 2 | 2 | 3 |
Οι ασφαλιστέες αποδοχές την πενταετία 2009-2013, που αντιστοιχούν στην ασφαλιστική κατηγορία που ανήκε, είναι οι εξής:
| ΕΤΗ ΑΣΦΑΛΙΣΗΣ | |||||
| ΜΗΝΑΣ | 2009 | 2010 | 2011 | 2012 | 2013 |
| ΙΑΝ | 690 | 690 | 690 | 850 | 850 |
| ΦΕΒ | 690 | 690 | 690 | 850 | 850 |
| ΜΑΡ | 690 | 690 | 690 | 850 | 850 |
| ΑΠΡ | 690 | 690 | 690 | 850 | 850 |
| MAI | 690 | 690 | 690 | 850 | 850 |
| ΙΟΥΝ | 690 | 690 | 690 | 850 | 850 |
| ΙΟΥΛ | 690 | 690 | 690 | 850 | 850 |
| ΑΥΓ | 690 | 690 | 690 | 850 | 1010 |
| ΣΕΠ | 690 | 690 | 850 | 850 | 1010 |
| ΟΚΤ | 690 | 690 | 850 | 850 | 1010 |
| ΝΟΕ | 690 | 690 | 850 | 850 | 1010 |
| ΔΕΚ | 690 | 690 | 850 | 850 | 1010 |
Οι εισφορές που καταχωρήθηκαν στην ατομική μερίδα του για το 2014 είναι:
| ΜΗΝΑΣ | 2014 |
| ΙΑΝ | 40,40 |
| ΦΕΒ | 40,40 |
| ΣΥΝΟΛΟ | 80,80 |
Ο Μέσος Μισθός (ΜΜ) της πενταετίας 2009-2013 είναι 778,00 και τα έτη ασφάλισης (Ε) μέχρι 31-12-2013 είναι 34,50.
Επειδή η αποχώρηση έγινε το 2014, ο μέσος μισθός δεν υπόκειται σε έλεγχο προσαύξησης με στοιχεία της Ελληνικής Στατιστικής Αρχής. Αυτό αφορά σε όλες τις περιπτώσεις ασφαλισμένων που αποχώρησαν μέχρι 31.12.2014.
Η ενδεχόμενη προσαύξηση εφαρμόζεται από το επόμενο της πενταετίας έτος και μέχρι το έτος αποχώρησης.
Η εφάπαξ παροχή αποτελείται από δύο τμήματα:
Α) Μέχρι 31.12.2013, το ποσό προκύπτει από το γινόμενο του 60% επί το Μέσο Μισθό (ΜΜ) της πενταετίας 2009-2013, επί τα έτη ασφάλισης μέχρι το 2013 (Ε) με ακρίβεια δύο δεκαδικών ψηφίων.
Δηλαδή:
Α = ΜΜ x Ε x 60% = 778,00 x 34,50 x 0,6 = 16.104,60
Β) Μετά την 1.1.2014, το ποσό προκύπτει από τη συσσωρευμένη αξία των εισφορών κατά την ημερομηνία αποχώρησης που τηρούνται στην ατομική μερίδα του ασφαλισμένου. Δηλαδή:
Β = 80,80
Άρα η συνολική εφάπαξ παροχή είναι:
Α + Β = 16.185,40
Επισημαίνεται ότι, για όσους έχουν αποχωρήσει μετά την 1.1.2015 (μισθωτούς και αυτοτελώς απασχολούμενους) και δεδομένου ότι απαιτείται αναπροσαρμογή του μέσου μισθού με την ετήσια μεταβολή μισθών από την Ελληνική Στατιστική Αρχή, καθώς και η αναπροσαρμογή των συσσωρευμένων εισφορών στις ατομικές μερίδες με τον δείκτη ετήσιας μεταβολής της βάσης υπολογισμού των εισφορών, θα δοθούν οδηγίες με νεώτερη εγκύκλιο.
Είναι αυτονόητο ότι, η εφάπαξ παροχή σε εκκρεμείς αιτήσεις για αποχωρήσεις μέχρι και την 31.8.2013 υπολογίζεται σύμφωνα με τις καταστατικές διατάξεις και τις τυχόν μειώσεις που έχουν επέλθει μέχρι και τον Ν.4093/2012 (ΦΕΚ 222/Α’).
5. Η παρ. 6 αφορά στους φορείς που χορηγούν εφάπαξ παροχή με το καθεστώς του Ν.103/1975 (ΦΕΚ 167/Α’) οι οποίοι εξακολουθούν να τα καταβάλλουν οι ίδιοι και καταλαμβάνονται από το άρθρο αυτό. Ειδικότερα ορίζεται:
Ως συνολικός χρόνος ασφάλισης, για την εξέταση της θεμελίωσης του δικαιώματος της εφάπαξ παροχής, θεωρείται ο χρόνος ασφάλισης που έχει διανυθεί στο καθεστώς του Ν.103/1975 (ΦΕΚ 167/Α’), ο χρόνος ασφάλισης που έχει πραγματοποιηθεί σε οποιοδήποτε ταμείο πρόνοιας που εντάσσεται στο ΕΤΕΑΕΠ μέχρι την ένταξή του σε αυτό και ο χρόνος μετά την 1.1.2017 που θα διανυθεί στην ασφάλιση του ΕΤΕΑΕΠ.
Τα απαιτούμενα έτη για την θεμελίωση του δικαιώματος της εφάπαξ παροχής συνεχίζουν να είναι αυτά που απαιτούνται από τον Τομέα Πρόνοιας Δημοσίων Υπαλλήλων του ΤΠΔΥ, όπως προβλέπεται από τις διατάξεις του άρθρου 21 του Ν.3232/2004 (ΦΕΚ 48/Α’).
Επισημαίνεται ότι, για τη θεμελίωση, προσμετράται ο χρόνος ασφάλισης έως την οριστική αποχώρηση που είχε διανυθεί σε οποιοδήποτε ταμείο που εντάσσεται στο ΕΤΕΑΕΠ και όχι μόνο στον Τομέα Πρόνοιας Υπαλλήλων ΝΠΔΔ του ΤΠΔΥ, όπως προβλεπόταν έως την έκδοση του νόμου αυτού. Η εφάπαξ παροχή υπολογίζεται για όλο το χρόνο υπηρεσίας που έχει διανυθεί από 1.10.1975 έως 31.12.2013 με βάση τα οριζόμενα στην παρ. 4 περίπτωση α/αα. Η παροχή καταβάλλεται κατ’ αναλογία από το νομικό πρόσωπο, στο οποίο τηρείτο ο λογαριασμός του Ν.103/1975 (ΦΕΚ 167/Α’) και στον οποίο ήταν ασφαλισμένος ο υπάλληλος την 31.12.2005 και το υπόλοιπο ποσό που αντιστοιχεί σε χρονικό διάστημα ασφάλισης σε οποιοδήποτε ταμείο πρόνοιας που εντάσσεται στο ΕΤΕΑΕΠ έως τις 31.12.2013, από το ΕΤΕΑΕΠ. Εξυπακούεται ότι η απόδοση εφάπαξ παροχών πριν την ένταξη των ταμείων στο ΕΤΕΑΕΠ (δηλαδή πριν την 1.1.2017) θα πραγματοποιείται από τα εντασσόμενα ταμεία.
Σε περίπτωση μετάταξης/μεταφοράς του υπαλλήλου πριν την 31.12.2005 και ασφάλισής του σε οποιοδήποτε ταμείο πρόνοιας που εντάσσεται στο ΕΤΕΑΕΠ, το ΝΠΔΔ και το ΕΤΕΑΕΠ αποδίδουν κατ' αναλογία τα αντίστοιχα ποσά, όπως αναλύεται ανωτέρω.
Με τα προαναφερόμενα που αφορούν στην θεμελίωση και στον τρόπο υπολογισμού απλοποιείται σημαντικά το έργο διαχείρισης των ασφαλιστικών περιπτώσεων υπαλλήλων ΝΠΔΔ που έχουν μεταταχθεί/μετακινηθεί ή ασφαλίζονται σε έτερο φορέα από τον Τομέα Πρόνοιας Υπαλλήλων ΝΠΔΔ του ΤΠΔΥ.
Το ΕΤΕΑΕΠ αποδίδει και το τμήμα της παροχής που αντιστοιχεί στο χρονικό διάστημα μετά από την 1.1.2014 με βάση τα οριζόμενα στην περ. β’ της παρ. 4 του άρθρου αυτού (η απόδοση εφάπαξ παροχών πριν την υπαγωγή των ταμείων στο ΕΤΕΑΕΠ, -δηλαδή πριν την 1.1.2017- θα πραγματοποιείται από τα εντασσόμενα ταμεία). Σε περίπτωση ανεπάρκειας των σχηματιζόμενων κεφαλαίων που έχουν συσσωρευτεί στο ΝΠΔΔ αυτά συμπληρώνονται κατά το ποσό που υπολείπεται από το ίδιο το ΝΠΔΔ.
Σε περίπτωση μετατροπής, κατάργησης ή συγχώνευσης του ΝΠΔΔ, η επιβάρυνση για την κάλυψη του ανωτέρω ποσού καλύπτεται από τον προϋπολογισμό του διάδοχου εργασιακού φορέα ή τον κρατικό προϋπολογισμό σε περίπτωση μεταφοράς των υπαλλήλων στο Δημόσιο και σε καμία περίπτωση από το ΕΤΕΑΕΠ. Εξυπακούεται ότι, ειδικά στην περίπτωση των εντασσόμενων στο ΕΤΕΑΕΠ ταμείων, τα οποία είναι ΝΠΔΔ και οι υπάλληλοί τους ήταν ασφαλισμένοι στο καθεστώς του Ν.103/1975, το ποσό καλύπτεται από το ΕΤΕΑΕΠ το οποίο είναι ο διάδοχος εργασιακός φορέας.
Για την πληρέστερη κατανόηση του νέου τρόπου υπολογισμού της εφάπαξ παροχής για τους υπαλλήλους που ασφαλίζονταν στον Ν.103/1975 για την παροχή εφάπαξ βοηθήματος, παρατίθεται το ακόλουθο παράδειγμα:
Υπάλληλος ΝΠΔΔ που ασφαλίστηκε στον Ν.103/75 την 1.6.1984 και αποχωρεί την 31.5.2014:
- Ο ασφαλισμένος έχει πραγματοποιήσει συνολικό χρόνο ασφάλισης 30 έτη.
- Το ΝΠΔΔ θα υπολογίσει την εφάπαξ παροχή για το χρονικό διάστημα 1.6.1984 έως 31.12.2013 βάσει της περ. α' της παρ. 4, όπως ισχύει, με ποσοστό αναπλήρωσης 60% που αντιστοιχεί σε μηνιαία εισφορά μισθωτού 4% (που ισχύει στον Τομέα Πρόνοιας Υπαλλήλων ΝΠΔΔ του ΤΠΔΥ) και θα αποδώσει το μέρος της παροχής που αναλογεί για το διάστημα 1.6.1984 έως 31.12.2005. Ως αποδοχές για τον υπολογισμό της εφάπαξ παροχής, νοείται ο μέσος όρος των μηνιαίων αποδοχών που έλαβε ο ασφαλισμένος κατά τα πέντε (5) τελευταία έτη έως και την 31.12.2013 (2013, 2012, 2011, 2010 και 2009), εφόσον υπεβλήθησαν σε ασφαλιστικές εισφορές υπέρ του Τομέα Πρόνοιας Υπαλλήλων ΝΠΔΔ του ΤΠΔΥ, χωρίς να υπολογίζονται τα δώρα εορτών και το επίδομα αδείας. Επειδή η αποχώρηση έγινε το 2014, ο μέσος μισθός δεν υπόκειται σε έλεγχο προσαύξησης με στοιχεία της Ελληνικής Στατιστικής Αρχής.
- Ο Τομέας Πρόνοιας Υπαλλήλων ΝΠΔΔ του ΤΠΔΥ θα υπολογίσει την εφάπαξ παροχή για το διάστημα 1.6.1984 με 31.12.2013 βάσει της περ. α' της παρ. 4 και θα αποδώσει το μέρος της παροχής που αναλογεί για το διάστημα 1.1.2006 έως 31.12.2013 (όπως ανωτέρω). Επειδή η αποχώρηση έγινε το 2014, ο μέσος μισθός δεν υπόκειται σε έλεγχο προσαύξησης με στοιχεία της Ελληνικής Στατιστικής Αρχής.
- Επιπρόσθετα, ο Τομέας Πρόνοιας Υπαλλήλων ΝΠΔΔ του ΤΠΔΥ θα αποδώσει και την παροχή για το διάστημα 1.1.2014 έως 31.5.2014 βάσει της περ. β' της παρ. 4.
6. Με την παρ. 7 ορίζονται οι προϋποθέσεις για την επιστροφή ατομικών εισφορών σε μη δικαιούμενους εφάπαξ παροχής, ο χρόνος υποβολής της σχετικής αίτησης από τον ασφαλισμένο ή σε περίπτωση θανάτου αυτού από τους δικαιούχους του και ο τρόπος υπολογισμού τους.
Ειδικότερα, με το πρώτο εδάφιο της ανωτέρω παραγράφου καθορίζονται οι προϋποθέσεις που πρέπει να πληροί ο ασφαλισμένος και το πότε δύναται να υποβάλει τη σχετική αίτηση, ορίζοντας ότι οι μη δικαιούμενοι εφάπαξ παροχής από υπηρεσία, εργασία ή επάγγελμα, για το οποίο ασφαλίστηκαν σε ταμείο πρόνοιας για χρόνο ασφάλισης τουλάχιστον τριών (3) ετών ή σε περίπτωση θανάτου αυτών στα πρόσωπα που αναφέρονται στην παράγραφο 3β του άρθρου αυτού, εφόσον ο θανών είχε συμπληρώσει τον παραπάνω χρόνο ασφάλισης, επιστρέφονται οι ατομικές τους εισφορές, ύστερα από αίτησή τους, η οποία υποβάλλεται μετά την επέλευση του ασφαλιστικού κινδύνου μαζί με τη συνταξιοδοτική απόφαση, θετική ή απορριπτική, του φορέα κύριας ασφάλισης.
Με το δεύτερο εδάφιο της ανωτέρω παραγράφου ορίζεται ότι ο υπολογισμός του ύψους του ποσού των προς απόδοση ατομικών εισφορών για χρονικά διαστήματα ασφάλισης μέχρι και 31.12.2013 διενεργείται σύμφωνα με τα οριζόμενα στις διατάξεις των παρ. 2 (για τους ασφαλισμένους από 1.1.1993 και μετά) και 3 (για τους ασφαλισμένους μέχρι 31.12.1992) του άρθρου 9 του Ν.2335/1995 (ΦΕΚ 185/Α’) και της υπ’ αριθ. Φ.80000/οικ.26625/1319/17.11.2006 (ΦΕΚ 1772/Β’) «Καθορισμός Ετήσιου Επιτοκίου Επιστροφής Εισφορών» υπουργικής απόφασης.
Με το τρίτο εδάφιο της ανωτέρω παραγράφου ορίζεται ότι το ύψος του ποσού των προς απόδοση ατομικών εισφορών για χρονικά διαστήματα ασφάλισης από 1.1.2014 και εφεξής ισούται με τη συσσωρευμένη αξία των εισφορών στην ατομική μερίδα, όπως αυτή προσδιορίζεται στην περ. β’ της παρ. 4 του άρθρου αυτού.
7. Με την παρ. 8 ορίζεται ότι, κάθε γενική ή ειδική ή καταστατική διάταξη της νομοθεσίας που προβλέπει διαφορετικά από τα οριζόμενα στο άρθρο 35 καταργείται από την έναρξη ισχύος του άρθρου αυτού (13.5.2016).
8. Στην παρ. 10 ορίζεται ότι, η εφάπαξ παροχή καταβάλλεται κατ' απόλυτη προτεραιότητα σε όλους τους δικαιούχους που είναι είτε:
α) άτομα με αναπηρία, είτε
β) άτομα με χρόνιες παθήσεις, είτε
γ) γονείς και νόμιμοι κηδεμόνες που προστατεύουν άτομα με αναπηρία, είτε
δ) άτομα που συνταξιοδοτούνται με βάση τις διατάξεις του Ν. 612/1977 (ΦΕΚ 164/Α’) «Περί συνταξιοδοτήσεως λόγω γήρατος των τυφλών των ησφαλισμένων εις ασφαλιστικούς οργανισμούς αρμοδιότητος του Υπουργείου Κοινωνικών Υπηρεσιών» όπως ισχύουν κάθε φορά ή με βάση τις διατάξεις που παραπέμπουν σε αυτές, όπως ισχύουν κάθε φορά, είτε
ε) άτομα που συνταξιοδοτούνται με βάση τις διατάξεις που αναφέρονται στα πρόσωπα του τέταρτου εδαφίου της περ. α' της παρ. 1 του άρθρου 1 (πολιτικοί υπάλληλοι) και του τέταρτου εδαφίου της περ. α' της παρ. 1 του άρθρου 26 (στρατιωτικοί) του Π.Δ.169/2007 (ΦΕΚ 210/Α’) ή με βάση τις διατάξεις που παραπέμπουν σε αυτές, όπως ισχύουν κάθε φορά, είτε άτομα που ή συνταξιοδοτούνται με βάση τις διατάξεις που αναφέρονται στα πρόσωπα του Π.Δ.169/2007 (ΦΕΚ 210/Α’) ή με βάση τις διατάξεις που παραπέμπουν σε αυτές, όπως ισχύουν κάθε φορά, είτε
στ) άτομα που λαμβάνουν μηνιαίο εξωιδρυματικό επίδομα ή προσαύξηση της σύνταξής τους λόγω απόλυτης αναπηρίας, σύμφωνα με το άρθρο 42 του Ν.1140/1981 (ΦΕΚ 68/Α’), όπως ισχύει για τις κύριες και επικουρικές συντάξεις. Σημειώνεται ότι, για την εφαρμογή των περιπτώσεων αναπηρίας (α’ και γ’), είναι αναγκαίο να προκύπτει αποδεδειγμένα αναπηρία ποσοστού τουλάχιστον 50%.
9. Με τη διάταξη της παρ. 11 παρέχεται εξουσιοδότηση, έτσι ώστε με απόφαση του Υπουργού Εργασίας, Κοινωνικής Ασφάλισης και Κοινωνικής Αλληλεγγύης, μετά από γνώμη του Δ.Σ. του ΕΤΕΑΕΠ, να ρυθμίζεται κάθε αναγκαίο θέμα που προκύπτει από την εφαρμογή του άρθρου αυτού.
Τέλος, παρακαλούμε για την ορθή και άμεση εφαρμογή των κοινοποιούμενων διατάξεων και είμαστε στη διάθεσή σας για κάθε περαιτέρω διευκρίνιση ή πληροφορία.
Τέλος, παρακαλούμε για την ορθή και άμεση εφαρμογή των κοινοποιούμενων διατάξεων και είμαστε στη διάθεσή σας για κάθε περαιτέρω διευκρίνιση ή πληροφορία.
Ο Υφυπουργός
Αναστάσιος Πετρόπουλος