Τροποποίηση της απόφασης ΓΓΔΕ ΠΟΛ.1259/5.12.2013 «Διαδικασία διάκρισης ληξιπροθέσμων οφειλών προς το Δημόσιο σε εισπράξιμες και ανεπίδεκτες είσπραξης - Εκχώρηση αρμοδιοτήτων Γενικού Γραμματέα Δημοσίων Εσόδων και καθορισμός αρμοδίων οργάνων

ΠΟΛ.1089/22.6.2016 (ΦΕΚ 2114/Β’/8.7.2016)

Έχοντας υπόψη:
1. Τις διατάξεις:
α) του άρθρου 82 του Ν.Δ.356/1974, όπως ισχύει μετά την αντικατάστασή του με τις διατάξεις της υποπαρ. Α.3 της παρ. Α του πρώτου άρθρου του Ν.4152/2013 (ΦΕΚ Α’ 107) και την τροποποίησή του με τις διατάξεις των παρ. 1 έως 6 της υποπαρ. Δ.1 της παρ. Δ του άρθρου 2 του Ν.4336/2015 (ΦΕΚ Α’ 94),
β) του Ν.4174/2013 (ΦΕΚ Α’ 170) «Κώδικας Φορολογικής Διαδικασίας», όπως ισχύουν, και τις κατ’ εξουσιοδότηση αυτού εκδοθείσες πράξεις,
γ) του άρθρου 25 του Ν.1882/1990 (ΦΕΚ Α’ 43) «Μέτρα για την περιστολή της φοροδιαφυγής, διαρρυθμίσεις στην άμεση και έμμεση φορολογία και άλλες διατάξεις», όπως ισχύουν,
δ) της υποπαρ. Ε.2 της παρ. Ε’ του άρθρου πρώτου του Ν.4093/2012 (ΦΕΚ Α’ 222) «Έγκριση Μεσοπρόθεσμου Πλαισίου Δημοσιονομικής Στρατηγικής 2013-2016. Επείγοντα μέτρα εφαρμογής του Ν.4046/2012 και του Μεσοπρόθεσμου Πλαισίου Δημοσιονομικής Πολιτικής 2013-2016», όπως ισχύουν,
ε) των άρθρων 295 έως 319 του Ν.4072/2012 (ΦΕΚ Α’ 86) «Βελτίωση επιχειρηματικού περιβάλλοντος - Νέα εταιρική μορφή - Σήματα - Μεσίτες Ακινήτων - Ρύθμιση θεμάτων ναυτιλίας, λιμένων και αλιείας και άλλες διατάξεις»,
στ) του Π.Δ.111/2014 (ΦΕΚ Α’ 178) «Οργανισμός του Υπουργείου Οικονομικών», όπως ισχύουν.
2. α) Την απόφαση ΓΓΔΕ ΠΟΛ.1259/5.12.2013 (ΦΕΚ Β’ 3119) «Διαδικασία διάκρισης ληξιπροθέσμων οφειλών προς το Δημόσιο σε εισπράξιμες και ανεπίδεκτες είσπραξης - Εκχώρηση αρμοδιοτήτων Γενικού Γραμματέα Δημοσίων Εσόδων και καθορισμός αρμοδίων οργάνων», όπως ισχύει μετά την τροποποίησή της με την απόφαση ΓΓΔΕ ΠΟΛ.1188/1.8.2014 (ΦΕΚ Β’ 2174),
β) την υπ' αριθ. 1058824/Δ6Α/8.4.2014 (ΦΕΚ Β’ 865, 1079 και 1846) απόφαση ΓΓΔΕ «Ανακαθορισμός της εσωτερικής διάρθρωσης και των αρμοδιοτήτων οργανικών μονάδων της Γενικής Γραμματείας Δημοσίων Εσόδων του Υπουργείου Οικονομικών και μετονομασία ορισμένων από αυτές», όπως ισχύει,
γ) την υπ' αριθ. 1036682/Δ6Α/25.2.2014 (ΦΕΚ Β’ 478 και 558) απόφαση ΓΓΔΕ, με θέμα «Μεταβίβαση αρμοδιοτήτων και εξουσιοδότηση υπογραφής "Με Εντολή Γενικού Γραμματέα Δημοσίων Εσόδων" σε όργανα της Φορολογικής Διοίκησης», όπως ισχύει,
δ) την υπ' αριθ. Δ.ΟΡΓ.Α 1041643/26.3.2015 (ΦΕΚ Β’ 543) απόφαση ΓΓΔΕ, με θέμα «Μεταβίβαση αρμοδιοτήτων και εξουσιοδότηση υπογραφής "Με Εντολή Γενικού Γραμματέα Δημοσίων Εσόδων" σε Προϊσταμένους Τελωνείων και σε υπαλλήλους αυτών», όπως ισχύει,
ε) την υπ' αριθ. 1 ΠΥΣ της 20.1.2016, «Επιλογή και διορισμός Γενικού Γραμματέα της Γενικής Γραμματείας Δημοσίων Εσόδων του Υπουργείου Οικονομικών» (ΦΕΚ 18 τ. Υ.Ο.Δ.Δ.),
στ) την απόφαση ΓΓΔΕ ΠΟΛ.1274/27.12.2013 (ΦΕΚ Β’ 3398) «Αποδεικτικό Ενημερότητας άρθρου 12 Ν.4174/2013 (ΦΕΚ 170/Α’)», όπως ισχύει,
ζ) την απόφαση ΓΓΔΕ ΠΟΛ.1275/28.12.2015 (ΦΕΚ Β’ 3398) «Βεβαίωση οφειλής άρθρου 12 Ν.4174/2013 (ΦΕΚ 170/Α’)», όπως ισχύει,
η) την απόφαση ΓΓΔΕ ΠΟΛ.1004/2.1.2015 (ΦΕΚ Β’ 2) «Πιστοποιητικό του άρθρου 54Α του Κώδικα Φορολογικής Διαδικασίας, ετών 2015 και επομένων», όπως ισχύει.
3. Το γεγονός ότι από τις διατάξεις της απόφασης αυτής δεν προκαλείται δαπάνη σε βάρος του κρατικού προϋπολογισμού.

Αποφασίζουμε

Άρθρο Μόνο

1. Το άρθρο 1 της απόφασης ΓΓΔΕ ΠΟΛ.1259/5.12.2013 αντικαθίσταται ως εξής:

«Άρθρο 1
Κριτήρια και προϋποθέσεις για το χαρακτηρισμό οφειλών ως ανεπίδεκτων είσπραξης

1. Οι ληξιπρόθεσμες οφειλές προς το Δημόσιο και οι συμβεβαιωμένες οφειλές προς τρίτους χαρακτηρίζονται ως ανεπίδεκτες είσπραξης εφόσον συντρέχουν σωρευτικά τα ακόλουθα:
α) έχουν ολοκληρωθεί οι έρευνες με βάση τα εκάστοτε πρόσφορα διαθέσιμα ηλεκτρονικά μέσα της φορολογικής διοίκησης και από τις έρευνες αυτές δεν διαπιστώθηκε η ύπαρξη περιουσιακών στοιχείων του οφειλέτη και των συνυπόχρεων προσώπων, ή διαπιστώθηκε η καθ' οιονδήποτε τρόπο εκποίηση των περιουσιακών τους στοιχείων που δεν υπόκεινται σε ακύρωση ή σε διάρρηξη κατά τα άρθρα 939 και επόμενα του Αστικού Κώδικα και ειδικότερα διαπιστώθηκε η ολοκλήρωση της διαδικασίας αναγκαστικής εκτέλεσης επί κινητών, ακινήτων ή απαιτήσεων κατά των ανωτέρω ευθυνόμενων προσώπων με επίσπευση του Δημοσίου ή τρίτων ή από τον εκκαθαριστή στο πλαίσιο της διαδικασίας εκκαθάρισης και η παύση των εργασιών της πτώχευσης, εφόσον έχει λάβει χώρα κήρυξη των ευθυνόμενων προσώπων σε πτώχευση, η οποία δεν έχει περατωθεί,
β) έχει υποβληθεί αίτηση ποινικής δίωξης κατά τις διατάξεις του άρθρου 25 του Ν.1882/1990 (Α’ 43), όπως ισχύει, σε όσες περιπτώσεις συντρέχουν οι νόμιμες προϋποθέσεις ή δεν είναι δυνατή η υποβολή αυτής,
γ) έχει πραγματοποιηθεί έλεγχος από ειδικά οριζόμενο ελεγκτή της αρμόδιας υπηρεσίας της Φορολογικής Διοίκησης, ο οποίος πιστοποιεί, με βάση ειδικά αιτιολογημένη έκθεση ελέγχου, ότι συντρέχουν οι προϋποθέσεις των προηγούμενων περιπτώσεων και ότι είναι αντικειμενικά αδύνατη η είσπραξη των οφειλών από τον οφειλέτη και τα συνυπόχρεα πρόσωπα.
2. Για εταιρείες του τελούν υπό κρατικό έλεγχο ή στις οποίες ασκείται κρατική εποπτεία και οι οποίες τελούν υπό εκκαθάριση ή πτώχευση απαιτείται η αναγγελία του Δημοσίου στις διαδικασίες αυτές και η συνδρομή των περιπτώσεων β) και γ) της προηγούμενης παραγράφου.
3. Για οφειλές που αφορούν κοινότητες ομογενειακών οργανώσεων που έχουν στην κυριότητα τους ελληνικά σχολεία στην αλλοδαπή απαιτείται η συνδρομή τής ως άνω περίπτωσης γ)».
2. Στην απόφαση ΓΓΔΕ ΠΟΛ.1259/5.12.2013 προστίθεται άρθρο 1Α, που έπεται του άρθρου 1 αυτής, ως εξής:

«Άρθρο 1Α
Έκθεση Ελέγχου

1. Η συνδρομή των προϋποθέσεων του άρθρου 1 της παρούσας απόφασης για τον χαρακτηρισμό οφειλής ως ανεπίδεκτης είσπραξης πιστοποιείται με ειδικά αιτιολογημένη έκθεση ελέγχου. Η έκθεση ελέγχου υποβάλλεται από ειδικά οριζόμενο ελεγκτή, ο οποίος υπηρετεί στην αρμόδια για την εισήγηση φορολογική ή τελωνειακή αρχή και επιλέγεται από τον προϊστάμενο αυτής. Για τη διαπίστωση της αντικειμενικής αδυναμίας είσπραξης του οφειλέτη με την έκθεση ελέγχου πιστοποιείται ότι:
α) λήφθηκαν όλα τα προβλεπόμενα ασφαλιστικά, διοικητικά, δικαστικά και αναγκαστικά μέτρα σε βάρος του οφειλέτη,
β) διενεργήθηκε εκτεταμένη έρευνα για τον εντοπισμό κάθε κινητής ή ακίνητης περιουσίας και λήφθηκε αντίγραφο της μερίδας του οφειλέτη τουλάχιστον από τα υποθηκοφυλακεία και τα κτηματολογικά γραφεία του τόπου κατοικίας, επαγγελματικής δραστηριότητας και του τόπου καταγωγής,
γ) διερευνήθηκε και διαπιστώθηκε ότι δεν υπόκεινται σε διάρρηξη, λόγω καταδολίευσης, μεταβιβάσεις περιουσιακών στοιχείων του οφειλέτη,
δ) ολοκληρώθηκε η έρευνα για τον εντοπισμό χρηματικών απαιτήσεων, όπως μισθωμάτων, μισθών, συντάξεων, απαιτήσεων στις τράπεζες και τα λοιπά πιστωτικά ιδρύματα, τη μεταφορά χρημάτων ή άλλων περιουσιακών στοιχείων του οφειλέτη στο εξωτερικό και την απόληψη τόκων από το εξωτερικό και, στην περίπτωση πληροφοριών για πηγές αποπληρωμής της οφειλής στην αλλοδαπή, ότι υποβλήθηκε τουλάχιστον η αίτηση του άρθρου 298 του Ν.4072/2012 (ΦΕΚ Α’ 86, άρθρο 5 της Οδηγίας 2010/24/ΕΕ του Συμβουλίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης της 16.3.2010) ή και άλλη συναφής αίτηση, σύμφωνα με τα ειδικότερα οριζόμενα σε σύμβαση για την αποφυγή διπλής φορολογίας ή σε άλλη διακρατική σύμβαση, εφόσον στην Οδηγία ή στις συμβάσεις αυτές προβλέπεται η παροχή, από αλλοδαπή αρχή, αμοιβαίας διοικητικής συνδρομής στην είσπραξη,
ε) διερευνήθηκε κάθε στοιχείο που περιλαμβάνεται στα εκάστοτε πρόσφορα διαθέσιμα ηλεκτρονικά μέσα στη Φορολογική Διοίκηση και στο φυσικό φάκελο του οφειλέτη, όπως φορολογικές δηλώσεις, δηλώσεις μητρώου, ισολογισμοί και λοιπές χρηματοοικονομικές καταστάσεις, έντυπα πληροφοριών για περιουσιακά στοιχεία. Ειδικά για τις οφειλές στα τελωνεία ο οριζόμενος ελεγκτής θα απευθύνεται στην αρμόδια Φορολογική Αρχή για τη λήψη των ανωτέρω απαιτούμενων στοιχείων.
στ) Σε περίπτωση πτώχευσης του οφειλέτη, έχει κηρυχθεί η παύση των εργασιών της πτώχευσης ή έχει επέλθει περάτωση αυτής, τα οποία διαπιστώνονται με κάθε πρόσφορο μέσο, όπως κοινοποίηση δικαστικής απόφασης και έλεγχος τελεσιδικίας αυτής, όταν απαιτείται από τον νόμο, λήψη πιστοποιητικού από το αρμόδιο πτωχευτικό δικαστήριο σχετικά με την πορεία της πτώχευσης ή έρευνα στη μερίδα του οφειλέτη που τηρείται στο ανωτέρω δικαστήριο,
ζ) όλες οι έρευνες, ενέργειες και μέτρα που προβλέπονται στις περ. α) έως στ) της παρ. 1
του παρόντος άρθρου έχουν ολοκληρωθεί ή ληφθεί και κατά των συνυπόχρεων προσώπων και δεν προέκυψε τόσο για αυτούς, όσο και για τον οφειλέτη, δυνατότητα αποπληρωμής του χρέους.»
3. Στην περ. β’ της παρ. 1 του άρθρου 2 της απόφασης ΓΓΔΕ ΠΟΛ.1259/5.12.2013 οι εντός της παρενθέσεως λέξεις: «όπως αναφέρονται στην παρ. 3 του άρθρου 1 της παρούσας» αντικαθίστανται από τις λέξεις: «όπως αναφέρονται στα άρθρα 1 και ΙΑ της παρούσας απόφασης».
4. Η περ. δ’ της παρ. 1 του άρθρου 4 απόφασης ΓΓΔΕ ΠΟΛ.1259/5.12.2013, περιλαμβανομένων και των εδαφίων που έπονται αυτής μέχρι το τέλος της ίδιας παραγράφου, αντικαθίστανται ως εξής:
«δ) δεσμεύονται στο σύνολό τους οι τραπεζικοί και επενδυτικοί λογαριασμοί και το περιεχόμενο των θυρίδων σε τράπεζες ή άλλα πιστωτικά ιδρύματα των παραπάνω προσώπων κατ' ανάλογη εφαρμογή της διαδικασίας των παρ. 5 και 6 του άρθρου 46 του Ν.4174/2013.»
5. Στην απόφαση ΓΓΔΕ ΠΟΛ.1259/5.12.2013 προστίθεται άρθρο 4Α, που έπεται του άρθρου 4 αυτής, ως εξής:

«Άρθρο 4Α
Διαδικασία δέσμευσης και λοιπά θέματα

1. Οι δεσμεύσεις της περ. δ) του άρθρου 4 της παρούσας απόφασης αφορούν στο σύνολο (100% και ανεξαρτήτως του χρόνου σύναψης της σύμβασης) των καταθέσεων, των πάσης φύσεως λογαριασμών και παρακαταθηκών και του περιεχομένου των θυρίδων του οφειλέτη και των συνυπόχρεων προσώπων και μέχρι του ύψους των οφειλών προς το Δημόσιο και των συμβεβαιωμένων οφειλών προς τρίτους.
2. Για την εφαρμογή των δεσμεύσεων αυτών, ο αρμόδιος, κατά περίπτωση, για την επιδίωξη της είσπραξης της οφειλής προϊστάμενος της ΔΟΥ/Ελεγκτικού Κέντρου/Τελωνείου ή ο προϊστάμενος της Επιχειρησιακής Μονάδας Είσπραξης, ενημερώνει άμεσα με έγγραφη ενέργειά του, στην οποία αναφέρονται οι έννομες συνέπειες που επέρχονται λόγω του χαρακτηρισμού της οφειλής ως ανεπίδεκτης είσπραξης, το Ταμείο Παρακαταθηκών και Δανείων (Ακαδημίας 40 -Τ.Κ. 106 72 Αθήνα) και την Τράπεζα της Ελλάδος (Δ/νση Εποπτείας Πιστωτικού Συστήματος - Τομέας Πρόληψης Νομιμοποίησης Εσόδων από Παράνομη Δραστηριότητα - Αμερικής 3 - ΤΚ. 102 50 Αθήνα), προκειμένου να ενημερωθούν εκ μέρους της τα λειτουργούντα στην Ελλάδα πιστωτικά ιδρύματα. Οι ανωτέρω υπηρεσίες και φορείς από της ενημερώσεώς τους ενεργούν αμέσως, χωρίς καμία άλλη διαδικασία ή διατύπωση, για την εφαρμογή των δεσμεύσεων με την υποχρέωση να ενημερώσουν εγγράφως την υπηρεσία που είναι αρμόδια για την επιδίωξη της είσπραξης της οφειλής, άμεσα σε περίπτωση εντοπισμού περιουσιακών στοιχείων ή εντός τριμήνου σε κάθε άλλη περίπτωση. Η ως άνω έγγραφη ενέργεια, του προϊσταμένου της ΔΟΥ/Ελεγκτικού Κέντρου/Τελωνείου ή της Επιχειρησιακής Μονάδας Είσπραξης, κοινοποιείται στον οφειλέτη και τα συνυπόχρεα πρόσωπα.
3. Η δέσμευση αίρεται, με έγγραφη ενέργεια του αρμόδιου, κατά περίπτωση, για την επιδίωξη της είσπραξης της οφειλής προϊσταμένου της ΔΟΥ/Ελεγκτικού Κέντρου/Τελωνείου ή του προϊσταμένου της Επιχειρησιακής Μονάδας Είσπραξης, με τον επαναχαρακτηρισμό της οφειλής ως εισπράξιμης ή την καθ' οιονδήποτε τρόπο ακύρωση ή ανάκληση της απόφασης χαρακτηρισμού της οφειλής ως ανεπίδεκτης είσπραξης ή την εξόφληση των οφειλών ή για άλλο νόμιμο λόγο.
4. Η δέσμευση της περ. δ) του άρθρου 4 της παρούσας απόφασης δεν εφαρμόζεται στις περιπτώσεις ακατάσχετων σύμφωνα με τις κείμενες διατάξεις.»
6. Η περ. α’ της παρ. 1 του άρθρου 6 της απόφασης ΓΓΔΕ ΠΟΛ.1259/5.12.2013 αντικαθίσταται ως εξής:
«α) με απόφαση του προϊσταμένου της αρμόδιας για την επιδίωξη της είσπραξης της οφειλής φορολογικής ή τελωνειακής υπηρεσίας κατόπιν εισήγησης του προϊσταμένου του Τμήματος που έχει την αρμοδιότητα του Δικαστικού και με σύμφωνη γνώμη του προϊσταμένου Υποδιεύθυνσης της υπηρεσίας ή σε περίπτωση που δεν προβλέπεται Υποδιεύθυνση, με σύμφωνη γνώμη του νόμιμου αναπληρωτή του προϊσταμένου της υπηρεσίας, εφόσον πρόκειται για συνολική ληξιπρόθεσμη βεβαιωμένη οφειλή μικρότερη των 300.000 ευρώ,»
7. Η περ. β’ της παρ. 1 του άρθρου 6 απόφασης ΓΓΔΕ ΠΟΛ.1259/5.12.2013 αντικαθίσταται ως εξής:
«β) με απόφαση του Γενικού Γραμματέα Δημοσίων Εσόδων, κατόπιν εισήγησης του προϊσταμένου της αρμόδιας για την επιδίωξη της είσπραξης της οφειλής φορολογικής ή τελωνειακής υπηρεσίας και με σύμφωνη γνώμη της Επιτροπής του άρθρου 15 του Ν.2648/1998 (ΦΕΚ Α’ 238), εφόσον πρόκειται για συνολική ληξιπρόθεσμη βεβαιωμένη οφειλή μεγαλύτερη των 300.000 χιλιάδων ευρώ και έως 1.500.000 ευρώ και»
Η απόφαση αυτή να δημοσιευθεί στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως.

Ο ΓΕΝΙΚΟΣ ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ ΔΗΜΟΣΙΩΝ ΕΣΟΔΩΝ
ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΠΙΤΣΙΛΗΣ