Εφαρμογή των διατάξεων του άρθρου 103 του Ν.4387/2016

Εγκύκλιος ΙΚΑ-ΕΤΑΜ: 29/30.8.2016

Σας ενημερώνουμε ότι στο ΦΕΚ 85/Α’ της 12.5.2016 δημοσιεύτηκαν οι διατάξεις του άρθρου 103 του Ν.4387/2016 περί «Επιστροφής αχρεωστήτως καταβληθεισών παροχών», με τις οποίες ρυθμίζεται εκ νέου το ζήτημα αυτό. Μία από τις ουσιώδεις μεταβολές της νέας διάταξης αφορά το επιτόκιο που προσαυξάνει το επιστρεπτέο κεφάλαιο με 3% (αντί για 5% που προέβλεπαν οι διατάξεις του άρθρου 40 παρ. 4 εδάφιο α’ του Α.Ν.1846/1951) και μόνο στις περιπτώσεις που διαπιστώνεται υπαιτιότητα του λαβόντος.
Εν αναμονή διευκρινίσεων του Υπουργείου Εργασίας Κοινωνικής Ασφάλισης και Κοινωνικής Αλληλεγγύης, τόσο ως προς τα επιμέρους ζητήματα της εν λόγω διάταξης όσο και ως προς τον τύπο υπολογισμού του νέου επιτοκίου, παρακαλούμε να αναμένετε οδηγίες για το χειρισμό των εκκρεμών μετά την 13.5.2016 υποθέσεων επιστροφής παροχών που καταβλήθηκαν αχρεωστήτως, εκτός εάν υφίσταται ζήτημα παραγραφής των απαιτήσεων του ΙΚΑ-ΕΤΑΜ.
Στην περίπτωση αυτή, εφόσον δεν διαπιστώνεται υπαιτιότητα του λαβόντος, θα πρέπει να εκδοθεί απόφαση Διευθυντή με την οποία θα αναζητείται το επιστρεπτέο ποσό άτοκα, ενώ όταν διαπιστώνεται ότι συντρέχει υπαιτιότητα του λαβόντος, θα εκδίδεται απόφαση Διευθυντή με επιφύλαξη ως προς τη συμπλήρωσή της με το ποσό που αντιστοιχεί στην προσαύξηση του κεφαλαίου με επιτόκιο 3%. Σε κάθε περίπτωση είναι επιτρεπτή η επιστροφή των παροχών κατά τις διατάξεις του ΚΕΔΕ και παράλληλα διά συμψηφισμού τους με τυχόν χορηγούμενες παροχές, σύμφωνα με τις κοινοποιούμενες διατάξεις.
Εάν από τις 13.5.2016 και μετά έχουν εκδοθεί αποφάσεις σύμφωνα με τις προϊσχύουσες διατάξεις, θα πρέπει να ανακληθούν και να εκδοθούν νέες σύμφωνα με τα προαναφερόμενα, ανεξαρτήτως εάν ασκήθηκε προσφυγή ενώπιον της ΤΔΕ.

Η ΑΝΑΠΛ. ΠΡΟΪΣΤΑΜΕΝΗ
ΤΗΣ ΓΕΝΙΚΗΣ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗΣ ΑΣΦΑΛΙΣΤΙΚΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ
ΙΩΑΝΝΑ ΓΑΤΗ-ΣΠΥΡΟΠΟΥΛΟΥ

Ν.4387/2016 (ΦΕΚ 85/Α’/12.5.2016)

Άρθρο 103
Επιστροφή αχρεωστήτως καταβληθεισών παροχών

1. Κάθε παροχή που έχει καταβληθεί από το ΙΚΑ-ΕΤΑΜ αχρεώστητα, επιστρέφεται ανεξαρτήτως υπαιτιότητας του λαβόντος και αναζητείται, σύμφωνα με τις διατάξεις του ΚΕΔΕ. Σε περίπτωση υπαιτιότητάς του αναζητείται εντόκως, με επιτόκιο 3%.
Παράλληλα με την εφαρμογή των ανωτέρω διατάξεων, επιτρέπεται συμψηφισμός οποιασδήποτε οφειλής προς το ΙΚΑ-ΕΤΑΜ με το σύνολο των χορηγούμενων παροχών, που τυχόν δικαιούται ο οφειλέτης.
Ο συμψηφισμός πραγματοποιείται σε μηνιαίες δόσεις, το ύψος καθεμίας από τις οποίες δεν μπορεί να υπερβαίνει το 1/3 του μεικτού ποσού που αντιστοιχεί στις χορηγούμενες παροχές, ή εφάπαξ, εφόσον το συνολικό ποσό της οφειλής δεν υπερβαίνει το 1/3 του ποσού που αντιστοιχεί στις χορηγούμενες παροχές.
Ο καταλογισμός και ο τυχόν διενεργούμενος συμψηφισμός εκτελείται με απόφαση του Διευθυντή του αρμοδίου Υποκαταστήματος.
2. Εάν ο οφειλέτης του ΙΚΑ-ΕΤΑΜ αποβιώσει, οι οφειλές του συμψηφίζονται με τυχόν οφειλόμενες σε αυτόν και στους νόμιμους κληρονόμους του αναδρομικές παροχές, προς απομείωση του χρέους, ενώ το υπόλοιπο ποσό αναζητείται από αυτούς κατά την κληρονομική τους μερίδα, σύμφωνα με τις διατάξεις του ΚΕΔΕ. Σε περίπτωση που μεταξύ των κληρονόμων υπάρχουν πρόσωπα τα οποία έλκουν συνταξιοδοτικά και ασφαλιστικά δικαιώματα από τον οφειλέτη, το ανεξόφλητο ποσό της οφειλής κατά την κληρονομική τους μερίδα, παρακρατείται από το σύνολο των συνταξιοδοτικών παροχών που τους μεταβιβάζονται ή τους καταβάλλονται, σε μηνιαίες δόσεις ή εφάπαξ, όπως στην παράγραφο 1.
Εφόσον η οφειλή δεν είχε βεβαιωθεί όσο ο οφειλέτης βρισκόταν εν ζωή, εκδίδεται απόφαση από τον αρμόδιο Διευθυντή, με την οποία καθίστανται υπόχρεοι προς εξόφληση της οφειλής οι νόμιμοι κληρονόμοι του, με τις προαναφερθείσες διαδικασίες του ΚΕΔΕ και του συμψηφισμού οφειλών προς τις καταβαλλόμενες παροχές.
3. Με κοινή απόφαση των Υπουργών Οικονομικών και Εργασίας, Κοινωνικής Ασφάλισης και Κοινωνικής Αλληλεγγύης μπορεί να ανακαθορίζεται το ποσοστό του επιτοκίου που προβλέπεται από την παράγραφο 1.