Κοινοποίηση των διατάξεων του άρθρου 42 του Ν.4410/2016 (ΦΕΚ 141/Α’) με τις οποίες τροποποιήθηκε το άρθρο 9 του Ν.3943/2011 (ΦΕΚ 66/Α’) περί κοινής δημοσιοποίησης ληξιπρόθεσμων οφειλών προς Δημόσιο και ΕΦΚΑ

Εγκύκλιος ΕΦΚΑ: 40/24.10.2017

Με την παρούσα εγκύκλιο σας κοινοποιούμε τις διατάξεις του άρθρου 42 του Ν.4410/2016 (ΦΕΚ 141/Α’) με τις οποίες τροποποιήθηκε το άρθρο 9 του Ν.3943/2011 (ΦΕΚ 66/Α’) και σύμφωνα με τις οποίες η υποχρέωση δημοσιοποίησης των στοιχείων των φυσικών και νομικών προσώπων με ληξιπρόθεσμες οφειλές προς το Δημόσιο, όπως προΐσχυε, εφαρμόζεται πλέον και για τις ληξιπρόθεσμες οφειλές από ασφαλιστικές εισφορές προς τον ΕΦΚΑ. Επιπρόσθετα, κοινοποιείται και η ΠΟΛ.1158/28.9.2017, με την Κοινή Υπουργική Απόφαση των Υφυπουργών Εργασίας, Κοινωνικής Ασφάλισης, Κοινωνικής Αλληλεγγύης και Οικονομικών (ΦΕΚ 3634/Β’), η οποία εξειδικεύει τις επιμέρους προϋποθέσεις δημοσιοποίησης, τον τρόπο και το μέσο δημοσιοποίησης, τις τεχνικές προδιαγραφές παραγωγής των δημοσιοποιούμενων καταστάσεων, τα αρμόδια όργανα, τη διαδικασία και τις προϋποθέσεις άρσης ή διόρθωσης των δημοσιευθέντων δεδομένων, κ.λπ., καθώς και κάθε άλλη αναγκαία λεπτομέρεια.

Ι. ΚΡΙΤΗΡΙΑ ΕΠΙΛΕΞΙΜΟΤΗΤΑΣ ΟΦΕΙΛΩΝ - ΕΞΑΙΡΕΣΕΙΣ

Σύμφωνα με την παρ. 1 του άρθρου 9 όπως ισχύει, η δημοσιοποίηση των ληξιπρόθεσμων οφειλών από ασφαλιστικές εισφορές είναι πλέον υποχρεωτική. Βασική προϋπόθεση για τη δημοσιοποίηση ή μη αποτελεί κυρίως το ύψος και η παλαιότητα των ληξιπρόθεσμων οφειλών. Συγκεκριμένα, δημοσιοποιούνται ληξιπρόθεσμες ασφαλιστικές οφειλές φυσικών/νομικών προσώπων ή νομικών οντοτήτων προς τον ΕΦΚΑ, εφόσον, κατά την ημερομηνία άντλησης των στοιχείων από το ολοκληρωμένο πληροφοριακό σύστημα (ΟΠΣ) του Κέντρου Είσπραξης Ασφαλιστικών Οφειλών (ΚΕΑΟ), η βασική ληξιπρόθεσμη οφειλή υπερβαίνει το ποσό των εκατόν πενήντα χιλιάδων (150.000) ευρώ και η καταβολή της καθυστερεί για χρονικό διάστημα μεγαλύτερο του ενός έτους.
Κατά συνέπεια, ως επιλέξιμες προς δημοσιοποίηση ληξιπρόθεσμες ασφαλιστικές οφειλές νοούνται όλες όσες υπερβαίνουν το προαναφερθέν χρηματικό όριο, ως προς το ύψος της κύριας εισφοράς, μη συμπεριλαμβανομένων των προσαυξήσεων εκπρόθεσμης καταβολής, τόκων, προστίμων και λοιπών επιβαρύνσεων και η παλαιότερη χρονική περίοδος αναφοράς (μήνας/έτος) είναι τουλάχιστον κατά ένα έτος μικρότερη σε σχέση με την χρονική περίοδο άντλησης των στοιχείων από το ΟΠΣ.

Παράδειγμα: Έστω ότι τα στοιχεία αντλούνται από το ΟΠΣ ΚΕΑΟ κατά τον μήνα Οκτώβριο 2017. Τότε αποτελούν επιλέξιμες οφειλές όσες αντιστοιχούν, είτε εν μέρει είτε εν όλω, σε περιόδους αναφοράς προγενέστερες του Οκτωβρίου 2016 και υπερβαίνουν ως προς το ύψος κύριας εισφοράς συνολικά το χρηματικό όριο των 150.000 €. Αντίθετα, οφειλές οι οποίες αντιστοιχούν σε περιόδους ίδιες ή μεταγενέστερες του Οκτωβρίου 2016 δεν είναι επιλέξιμες οφειλές, ανεξαρτήτως ύψους κύριας εισφοράς.

Επίσης, σύμφωνα με την παρ. 2 του άρθρου 9 όπως ισχύει, από την προβλεπόμενη διαδικασία δημοσιοποίησης εξαιρούνται οι ληξιπρόθεσμες ασφαλιστικές οφειλές οι οποίες:
- έχουν υπαχθεί σε καθεστώς ρύθμισης και τηρούνται οι όροι αυτής,
- τελούν υπό αναστολή καταβολής, δυνάμει προσωρινής διαταγής, δικαστικής απόφασης, πράξης διοικητικού οργάνου ή εκ του νόμου,
- έχουν χαρακτηριστεί ανεπίδεκτες είσπραξης,
- αφορούν σε αποβιώσαντες ή ανήλικους οφειλέτες,
- είναι των φορέων του Δημοσίου και των Νομικών Προσώπων Δημοσίου Δικαίου.

ΙΙ. ΧΡΟΝΟΣ & ΜΕΣΟ ΔΗΜΟΣΙΟΠΟΙΗΣΗΣ

Σύμφωνα με την παρ.1 του άρθρου 1 και του άρθρου 5 της κοινοποιηθείσας ΚΥΑ, η δημοσιοποίηση των στοιχείων των φυσικών/νομικών προσώπων με οφειλές προς το Δημόσιο και τον ΕΦΚΑ, συντελείται με από κοινού διαδικτυακή ανάρτηση σχετικών καταστάσεων στον ιστότοπο της Ανεξάρτητης Αρχής Δημοσίων Εσόδων (ΑΑΔΕ), www.aade.gr.
Ως προς τον χρόνο ανάρτησης, ορίζεται ότι οι εν λόγω καταστάσεις των δημοσιοποιούμενων οφειλών, αναρτώνται κατά την πρώτη εφαρμογή της εν λόγω ΚΥΑ στις 30 Νοεμβρίου 2017 κι επικαιροποιούνται ετησίως, το αργότερο μέχρι την 30ή ημέρα του Ιουνίου κάθε έτους, μετά από νέα άντληση στοιχείων από το ΟΠΣ.
Ο Προϊστάμενος της Δ/νσης Ηλεκτρονικής Διακυβέρνησης της ΑΑΔΕ αποστέλλει στους επιλέξιμους οφειλέτες, τουλάχιστον 8 (οκτώ) ημέρες πριν από τη δημοσιοποίηση, ηλεκτρονική ειδοποίηση, ενημερώνοντάς τους για την επικείμενη δημοσιοποίηση, καλώντας τους παράλληλα να εκπληρώσουν μέχρι την ορισθείσα καταληκτική προθεσμία τις υποχρεώσεις τους προς τη Φορολογική Διοίκηση και τον ΕΦΚΑ, προκειμένου να εξαιρεθούν. Η εν λόγω ειδοποίηση αποστέλλεται στην τελευταία δηλωθείσα στη Φορολογική Διοίκηση διεύθυνση ηλεκτρονικού ταχυδρομείου, σύμφωνα με το άρθρο 4 της ΚΥΑ.

ΙΙΙ. ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΔΗΜΟΣΙΟΠΟΙΟΥΜΕΝΩΝ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΩΝ

Σύμφωνα με τις παρ. 2 & 3 του άρθρου 2 της ΚΥΑ, τα βασικά στοιχεία τα οποία θα περιλαμβάνονται στις εν λόγω δημοσιοποιούμενες καταστάσεις, ανά κατηγορία προσώπου, είναι:
1. Φυσικά Πρόσωπα:
i. Αριθμός Φορολογικού Μητρώου (ΑΦΜ),
ii. Επώνυμο,
iii. Όνομα,
iv. Πατρώνυμο,
v. Βασική οφειλή (συνολική οφειλή από κύρια εισφορά) &
2. Νομικά Πρόσωπα / Νομικές Οντότητες:
i. Αριθμός Φορολογικού Μητρώου (ΑΦΜ),
ii. Επωνυμία,
iii. Διεύθυνση Έδρας,
iv. Βασική οφειλή (συνολική οφειλή από κύρια εισφορά) &
Προς αποφυγή παρερμηνειών θα πρέπει να επισημανθεί ότι τα δεδομένα των δημοσιοποιούμενων καταστάσεων θα εμφανίζονται ομαδοποιημένα ανά ΑΦΜ φυσικού/νομικού προσώπου, αθροίζοντας τις ληξιπρόθεσμες ασφαλιστικές οφειλές έστω και αν προέρχονται από διαφορετική αιτία ή επιχειρηματική δραστηριότητα.

Παράδειγμα: Αν ένας επιλέξιμος οφειλέτης-φυσικό πρόσωπο οφείλει εργοδοτικές εισφορές για την ασφάλιση του προσωπικού που απασχολεί στην ατομική του επιχείρηση, έστω 155.000 € καθώς και εισφορές από οικοδομικά έργα στα οποία τυγχάνει κύριος ή συγκύριος, έστω 55.000 €, τότε στην δημοσιοποιούμενη κατάσταση η οφειλή η οποία θα εμφανίζεται στην εγγραφή που αντιστοιχεί ο ΑΦΜ του θα είναι το άθροισμα των ασφαλιστικών του οφειλών από κάθε αιτία, δηλαδή 210.000 €.

Οι εξαγόμενες προς δημοσιοποίηση καταστάσεις οφειλών αποστέλλονται μέσω ασφαλούς καναλιού επικοινωνίας σε ηλεκτρονική μορφή και αποκρυπτογραφημένα στη Δ/νση Ηλεκτρονικής Διακυβέρνησης της ΑΑΔΕ, όπου φυλάσσονται, σύμφωνα με το άρθρο 5 της ΚΥΑ, τουλάχιστον για μία πενταετία.
Υπεύθυνος, σύμφωνα με την παρ. 6 του άρθρου 2 της ΚΥΑ, για την άντληση των στοιχείων των ασφαλιστικών οφειλών από το πληροφοριακό σύστημα ΟΠΣ του ΕΦΚΑ έχει οριστεί ο Συντονιστής του ΚΕΑΟ και για το λόγο αυτό την παραγωγή των εν λόγω καταστάσεων θα την επιμελείται κάθε φορά η Κεντρική Υπηρεσία ΚΕΑΟ.
Η εξαγωγή, λοιπόν, των δεδομένων των δημοσιοποιούμενων καταστάσεων από το πληροφοριακό σύστημα του ΟΠΣ θα πραγματοποιείται αυτοματοποιημένα βάσει των προαναφερόμενων κριτηρίων χωρίς τη συνδρομή των περιφερειακών υπηρεσιών ΚΕΑΟ ή των λοιπών υπηρεσιών μισθωτών/μη μισθωτών ΕΦΚΑ. Ωστόσο, σύμφωνα με την παρ. 7 του άρθρου 2 της ΚΥΑ, η ευθύνη για την ορθότητα, πληρότητα και ακρίβεια των στοιχείων που καταχωρούνται στο πληροφοριακό σύστημα ΟΠΣ του ΚΕΑΟ βαρύνει τους αρμόδιους Προϊσταμένους των περιφερειακών υπηρεσιών ΚΕΑΟ και των υποκαταστημάτων μισθωτών/μη μισθωτών ΕΦΚΑ.
Στο σημείο αυτό, κρίνεται σκόπιμο να επισημανθεί ότι η εν λόγω διαδικασία δημοσιοποίησης δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα για τα φυσικά πρόσωπα διέπεται παράλληλα και από τις διατάξεις του Ν.2472/1997 (ΦΕΚ 50/Α'), όπως ισχύει, με τις οποίες ρυθμίζεται η προστασία του ατόμου από την επεξεργασία δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα. Προκειμένου, λοιπόν, να αποφευχθεί η άσκοπη δημοσιοποίηση στοιχείων φυσικών χωρίς να υφίσταται τέτοια υποχρέωση, καλούνται οι υπηρεσίες μισθωτών/μη μισθωτών του ΕΦΚΑ να επιδεικνύουν την ανάλογη υπευθυνότητα κατά την ορθή τήρηση/επικαιροποίηση του μητρώου οφειλετών, ως προς τις σχετιζόμενες με τη διαδικασία δημοσιοποίησης κρίσιμες πληροφορίες, όπως ο ΑΦΜ, η ημερομηνία γέννησης, κ.λπ., αλλά και κατά τη διαδικασία οριστικοποίησης των καταλογιστικών πράξεων των οφειλόμενων εισφορών.

IV. ΠΡΟΫΠΟΘΕΣΕΙΣ & ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ ΔΙΟΡΘΩΣΗΣ / ΑΡΣΗΣ / ΔΙΑΓΡΑΦΗΣ ΤΩΝ ΔΗΜΟΣΙΟΠΟΙΟΥΜΕΝΩΝ ΣΤΟΙΧΕΙΩΝ

Στο άρθρο 6 της ΚΥΑ ορίζονται οι προϋποθέσεις για τη διόρθωση της δημοσιευμένης κατάστασης, για την άρση της δημοσιοποίησης ή την εξαίρεση οφειλών από τη δημοσιοποίηση. Οι προαναφερθείσες παρεμβάσεις στο περιεχόμενο των καταστάσεων μετά τη δημοσιοποίησή τους διενεργούνται είτε αυτεπάγγελτα είτε κατόπιν έγγραφης αιτήσεως του ενδιαφερόμενου προσώπου, εφόσον η ληξιπρόθεσμη οφειλή η οποία τον κατέστησε επιλέξιμο προς δημοσιοποίηση, είτε εξοφλήθηκε μερικώς/ολικώς, είτε διαπιστώθηκε ότι συντρέχουν οι προαναφερθείσες προϋποθέσεις για την εξαίρεσή του και για το λόγο αυτό δεν τυγχάνει πλέον επιλέξιμος.
Στις εν λόγω περιπτώσεις, τυχόν αιτήματα τα οποία υποβάλλονται από τα ενδιαφερόμενα φυσικά/νομικά πρόσωπα στις κατά τόπο αρμόδιες υπηρεσίες μισθωτών/μη μισθωτών ΕΦΚΑ θα πρέπει να διαβιβάζονται άμεσα στις κατά τόπον αρμόδιες περιφερειακές υπηρεσίες ΚΕΑΟ οι οποίες μετά τη συλλογή τους κι εφόσον επανελέγξουν τις προϋποθέσεις εξαίρεσης θα πρέπει να συντάσσουν σχετική εισήγηση προς τη Δ/νση Αναγκαστικών Μέτρων Είσπραξης & Νομικής Υποστήριξης ΚΕΑΟ, με κοινοποίηση στη Δ/νση Πληροφορικής ΚΕΑΟ. Ωστόσο, κάθε υπηρεσία μισθωτών/μη μισθωτών ΕΦΚΑ ή περιφερειακή υπηρεσία ΚΕΑΟ δύναται και αυτεπάγγελτα να εξετάζει τις προϋποθέσεις άρσης/διόρθωσης/εξαίρεσης κι εφόσον αντιληφθεί ότι συντρέχουν λόγοι παρέμβασης να διαβιβάζει σχετική εισήγηση στην Κεντρική Υπηρεσία ΚΕΑΟ, όπως περιγράφηκε προηγουμένως, αντίστοιχα. Όλες οι περιπτώσεις οι οποίες θα αξιολογούνται από την Κεντρική Υπηρεσία ΚΕΑΟ ότι χρήζουν παρέμβασης θα διαβιβάζονται, όπως ορίζεται στην παρ. 1 του άρθρου 6 της ΚΥΑ με σχετική εντολή στον Προϊστάμενο της Δ/νσης Ηλεκτρονικής Διακυβέρνησης της ΑΑΔΕ για την ολοκλήρωση της διαδικασίας διόρθωσης/άρσης/διαγραφής.

Η ΣΥΝΤΟΝΙΣΤΡΙΑ ΚΕΑΟ
ΒΑΡΒΑΡΑ ΧΑΤΖΗΕΥΣΤΑΘΙΑΔΟΥ