Χορήγηση ασφαλιστικής κάλυψης για παροχές υγειονομικής περίθαλψης, ως μελών οικογένειας, προσώπων που έχουν συνάψει «Σύμφωνο Συμβίωσης»
Εγκύκλιος ΙΚΑ-ΕΤΑΜ: 10/11.4.2016
Σας κοινοποιούμε το υπ’ αριθ. Φ.80000/οικ.3127/117/1.3.2016 έγγραφο της Γενικής Γραμματείας Κοινωνικών Ασφαλίσεων και επισημαίνουμε τα εξής:
Σύμφωνα με τις ισχύουσες διατάξεις και τους κανονισμούς των ασφαλιστικών οργανισμών παρέχεται η δυνατότητα στον άμεσα ασφαλισμένο των φορέων κοινωνικής ασφάλισης ή κλάδου ή τομέα να ασφαλίζει για υγειονομική περίθαλψη τα μέλη της οικογένειάς του, όπως αυτά ορίζονται και με τις προϋποθέσεις που προβλέπονται από την παρ. 10 του άρθρου 48 του Ν.3996/2011. Ως μέλος οικογένειας του ασφαλισμένου ή του συνταξιούχου αναπηρίας ή γήρατος, μεταξύ άλλων θεωρείται ο/η σύζυγος.
Με τις κοινοποιούμενες οδηγίες που αφορούν τις διατάξεις του Ν.4356/2015, γίνεται δεκτό ότι μπορεί να χορηγηθεί ασφαλιστική κάλυψη για παροχές υγειονομικής περίθαλψης σε πρόσωπα που έχουν συνάψει σύμφωνο συμβίωσης, εφόσον το σύμφωνο αυτό έχει καταρτιστεί στην Ελλάδα ή ενώπιον ελληνικής προξενικής αρχής μετά την έναρξη ισχύος του νόμου, δηλαδή από 24.12.2015.
Τα σύμφωνα συμβίωσης που έχουν καταρτιστεί πριν την ανωτέρω ημερομηνία βάσει του Ν.3719/2008, θα πρέπει να υπαχθούν στις διατάξεις του Ν.4356/2015 με συμβολαιογραφική πράξη, αντίγραφο της οποίας καταχωρείται στο ειδικό βιβλίο του Ληξιαρχείου.
Ως έναρξη ισχύος του συμφώνου συμβίωσης θεωρείται η ημερομηνία κατάθεσης και καταχώρισης αντιγράφου του συμβολαιογραφικού εγγράφου στο ειδικό βιβλίο του Ληξιαρχείου του τόπου κατοικίας των προσώπων που αφορά.
Για τον χαρακτηρισμό μέλους οικογένειας ασφαλισμένου ή συνταξιούχου και τη χορήγηση ασφαλιστικής κάλυψης για παροχές περίθαλψης σε πρόσωπα που έχουν συνάψει σύμφωνο συμβίωσης, είναι απαραίτητη προϋπόθεση η προσκόμιση στο Υποκατάστημα του ΙΚΑ-ΕΤΑΜ αποσπάσματος ληξιαρχικής πράξης συμφώνου συμβίωσης, προκειμένου να διαπιστωθεί η υπαγωγή του στις διατάξεις του Ν.4356/2015.
Χορήγηση ασφαλιστικής κάλυψης για παροχές υγειονομικής περίθαλψης,
ως μελών οικογενείας, προσώπων που έχουν συνάψει «Σύμφωνο Συμβίωσης»
Φ.80000/οικ.3127/117/1.3.2016 - ΥΠΕΚΑ
Σχετικά με το ανωτέρω θέμα και μετά την ψήφιση και δημοσίευση του Ν.4356/2015 (ΦΕΚ 181/Α') σας ενημερώνουμε τα εξής:
1. α. Με διατάξεις του πρόσφατα ψηφισθέντος Ν.4356/2015 (ΦΕΚ 181/Α') παρέχεται η δυνατότητα μεταξύ δύο ενηλίκων να συνάπτεται συμφωνία για τη ρύθμιση της συμβίωσής τους, ανεξάρτητα από το φύλο τους, με την κατάρτιση συμβολαιογραφικού εγγράφου (σύμφωνο συμβίωσης). Η ισχύς της συμφωνίας αρχίζει από την κατάθεση αντιγράφου του συμβολαιογραφικού εγγράφου στο ληξίαρχο του τόπου κατοικίας τους, το οποίο καταχωρίζεται σε ειδικό βιβλίο του Ληξιαρχείου.
β. Με το άρθρο 12 του ανωτέρω νόμου προβλέπεται ότι άλλες διατάξεις νόμων που αφορούν συζύγους εφαρμόζονται αναλόγως και στα μέρη του συμφώνου συμβίωσης, εφόσον δεν υπάρχει διαφορετική ειδική ρύθμιση, στον ίδιο ή άλλο νόμο, που να αφορά συγκεκριμένα τα μέρη του συμφώνου συμβίωσης. Όπως προκύπτει από την αιτιολογική έκθεση του εν λόγω νόμου, με τις διατάξεις του ως άνω άρθρου, αναγνωρίζονται και κατοχυρώνονται δικαιώματα, ενυπάρχοντα σε όλη την εθνική έννομη τάξη και σε πληθώρα διατάξεων και κλάδων δικαίου (ασφαλιστικό, συνταξιοδοτικό, φορολογικό, κ.ά), τα οποία μέχρι σήμερα τα μέρη του συμφώνου συμβίωσης δεν απολάμβαναν. Έτσι, διασφαλίζεται η απόλαυση της οικογενειακής ζωής, αλλά και ο σεβασμός της αρχής της ίσης μεταχείρισης ανεξαρτήτως σεξουαλικού προσανατολισμού, σύμφωνα με το διεθνές και ευρωπαϊκό δίκαιο.
γ. Με το άρθρο 13 ορίζεται ότι ο νόμος εφαρμόζεται σε κάθε σύμφωνο συμβίωσης, εφόσον τούτο καταρτίζεται στην Ελλάδα ή ενώπιον ελληνικής προξενικής αρχής.
δ. i) Σύμφωνα με το άρθρο 62 τα ανωτέρω ισχύουν: α) για τα σύμφωνα συμβίωσης που καταρτίζονται μετά την έναρξη ισχύος του Ν.4356/2015, ήτοι από 24.12.2015, β) για τα σύμφωνα συμβίωσης που έχουν καταρτιστεί μέχρι την έναρξη ισχύος του Ν.4356/2015, εφόσον τα μέρη των παλιών αυτών συμφώνων υπαχθούν συνολικά στις διατάξεις του Ν.4356/2015 με συμβολαιογραφική πράξη, αντίγραφο της οποίας καταχωρίζεται στο ειδικό βιβλίο του Ληξιαρχείου.
ii) Αντίθετα τα σύμφωνα συμβίωσης που έχουν καταρτιστεί μέχρι και την 23.12.2015 και εφόσον τα μέρη των παλιών αυτών συμφώνων δεν υπαχθούν συνολικά στις διατάξεις του Ν.4354/2015 εξακολουθούν να διέπονται από τον Ν.3719/2008.
2. Σύμφωνα με τους κανονισμούς των ασφαλιστικών οργανισμών παρέχεται η δυνατότητα στον άμεσα ασφαλισμένο των φορέων κοινωνικής ασφάλισης ή κλάδου ή τομέα να ασφαλίζει για υγειονομική περίθαλψη τα μέλη της οικογενείας του, όπως αυτά ορίζονται και με τις προϋποθέσεις που ορίζονται από την παρ. 10 του άρθρου 48 του Ν.3996/2011. Ως μέλος οικογενείας του ασφαλισμένου ή του συνταξιούχου λόγω αναπηρίας ή γήρατος - μεταξύ άλλων θεωρείται ο/η σύζυγος.
3. Όπως προκύπτει από το ανωτέρω νομοθετικό πλαίσιο, για τα μέρη των συμφώνων συμβίωσης της παρ. 1.δ.i) του παρόντος, ως προς τη χορήγηση ασφαλιστικής ικανότητας εφαρμόζεται η παρ. 10 του άρθρου 48 του Ν.3996/2011.
Αντίθετα, τα σύμφωνα συμβίωσης που έχουν καταρτιστεί μέχρι και την 23.12.2015 και εφόσον τα μέρη των παλιών αυτών συμφώνων δεν υπαχθούν συνολικά στις διατάξεις του Ν.4356/2015, σύμφωνα με τα διαλαμβανόμενα στο άρθρο 62 του νόμου αυτού εξακολουθούν να διέπονται από τον Ν.3719/2008. Τα εν λόγω πρόσωπα των συμφώνων του Ν.3719/2008 δεν εμπίπτουν στα μέλη οικογένειας, όπως αυτά καθορίζονται στις διατάξεις της παρ. 10, του άρθρου 48 του Ν.3996/2011 και δεν θα τους χορηγείται ασφαλιστική ικανότητα για υγειονομική περίθαλψη.
4. Κατόπιν των ανωτέρω παρακαλούμε να ενημερώσετε τις αρμόδιες υπηρεσίες για την χορήγηση ασφαλιστικής ικανότητας στα μέλη οικογενείας που έχουν υπογράψει σύμφωνο συμβίωσης του Ν.4356/2015.