Διευκρινίσεις σχετικά με τη δυνατότητα αναγνώρισης των πλασματικών χρόνων του άρθρου 40 του Ν.3996/2011 προκειμένου να μετατραπεί σύνταξη αναπηρίας σε σύνταξη λόγω γήρατος

Γενικό έγγραφο ΙΚΑ-ΕΤΑΜ: Σ40/37/11.4.2016

Με αφορμή ερωτήματα υποκαταστημάτων σχετικά με τη δυνατότητα αναγνώρισης των πλασματικών χρόνων του άρθρου 40 του Ν.3996/2011 προκειμένου να μετατραπεί σύνταξη αναπηρίας σε σύνταξη λόγω γήρατος, σας παρέχουμε τις ακόλουθες διευκρινίσεις.
1. Σύμφωνα με τη διάταξη της παρ. 7 του άρθρου 40 του Ν.3996/2011 καθώς και με τα οριζόμενα στην υπ’ αριθ. Φ80000/οικ.9240/597/11.8.2011 εγκύκλιο της Γενικής Γραμματείας Κοινωνικών Ασφαλίσεων, η ισχύς του άρθρου 40 του Ν.3996/2011 το οποίο αναφέρεται στους χρόνους που αναγνωρίζονται για θεμελίωση συνταξιοδοτικού δικαιώματος ή/και προσαύξηση του ποσού της σύνταξης, αρχίζει από 1.1.2011 και εφαρμόζεται για τους ασφαλισμένους που θεμελιώνουν δικαίωμα συνταξιοδότησης από 1.1.2011 και εξής με προϋποθέσεις που διαμορφώνονται και ισχύουν από αυτή την ημερομηνία και μετά, με βάση τις διατάξεις του άρθρου 10 του Ν.3863/2010.
Αντίθετα, για όσους θεμελιώνουν δικαίωμα συνταξιοδότησης με προϋποθέσεις που ισχύουν μέχρι και 31.12.2010, καθώς και για όσους θεμελιώνουν δικαίωμα συνταξιοδότησης από 1.1.2011 και εξής με βάση προϋποθέσεις συνταξιοδότησης που δεν τροποποιούνται με το άρθρο 10 του Ν.3863/2010, εξακολουθούν να εφαρμόζονται οι διατάξεις του άρθρου 40 του Ν.2084/1992, όπως αυτό ίσχυε έως την αντικατάστασή του από την παρ. 18 του άρθρου10 του Ν.3863/2010.
Επίσης, δεδομένου ότι με το άρθρο 10 του Ν.3863/2010 δεν θίγονται προϋποθέσεις συνταξιοδότησης λόγω αναπηρίας και θανάτου, οι αναγνωριζόμενοι με το άρθρο 40 του Ν.3996/2011 χρόνοι μπορούν να χρησιμοποιηθούν μόνο στις περιπτώσεις συνταξιοδότησης λόγω γήρατος, με εξαίρεση το χρόνο στρατιωτικής υπηρεσίας, ο οποίος αναγνωρίζεται και για θεμελίωση σύνταξης αναπηρίας/θανάτου υπό τις προϋποθέσεις του Ν.1358/1983, όπως ισχύει.
Εξάλλου, η δυνατότητα αναγνώρισης των χρόνων του άρθρου 40 του Ν.3996/2011 είναι δυνατή και στις περιπτώσεις λήψης δεύτερης σύνταξης λόγω γήρατος, από τους ασφαλισμένους που ήδη λαμβάνουν άλλη σύνταξη, εφόσον βέβαια για τη δεύτερη σύνταξη αναζητούνται προϋποθέσεις που διαμορφώνονται και ισχύουν από 1.1.2011 και μετά, σύμφωνα με τις διατάξεις του άρθρου 10 του Ν.3863/2010.
2. Από τα παραπάνω προκύπτει ότι, η αναγνώριση των πλασματικών χρόνων του άρθρου 40 του Ν.3996/2011 είναι επιτρεπτή και στις περιπτώσεις μετατροπής σύνταξης λόγω αναπηρίας σε σύνταξη λόγω γήρατος με διατάξεις που έχουν τροποποιηθεί με το άρθρο 10 του Ν.3863/2010 προκειμένου να συμπληρωθούν χρονικές προϋποθέσεις που ισχύουν από 1.1.2011 και μετά, με την επιφύλαξη του πρώτου εδαφίου της παρ. 6 του άρθρου 40 του Ν.3996/2011, δηλαδή εφόσον ο ασφαλισμένος έχει πραγματοποιήσει τουλάχιστον 3.600 ημέρες πραγματικής ή/και προαιρετικής ασφάλισης.
Αντίθετα, δεν είναι επιτρεπτή η αναγνώριση των πλασματικών χρόνων του άρθρου 40 του Ν.3996/2011 για τη θεμελίωση δικαιώματος συνταξιοδότησης λόγω αναπηρίας, εκ μετατροπής της σύνταξης λόγω γήρατος, αλλά μόνο των χρόνων που προβλέπονται από το άρθρο 40 του Ν.2084/1992.
3. Εξάλλου, σύμφωνα με τα αναφερόμενα στην υπ’ αριθ. 76/2000 εγκύκλιο, η έννοια της μετατροπής της σύνταξης λόγω αναπηρίας σε σύνταξη λόγω γήρατος προϋποθέτει δικαίωμα σε ισχύ κατά την ημερομηνία κατάθεσης της αίτησης για μετατροπή και όχι δικαίωμα που έχει λήξει. Για το λόγο αυτό η έναρξη των οικονομικών αποτελεσμάτων από την αίτηση μετατροπής με την οποία ασκείται νέο δικαίωμα τοποθετείται στην ημερομηνία της αίτησης αυτής και όχι στην ημερομηνία λήξης του δικαιώματος συνταξιοδότησης λόγω αναπηρίας.
4. Αιτήματα για μετατροπή της σύνταξης αναπηρίας σε σύνταξη λόγω γήρατος με αναγνώριση πλασματικών που βρίσκονται σε εκκρεμότητα θα κριθούν σύμφωνα με τα αναφερόμενα στο παρόν έγγραφο ενώ περιπτώσεις που έχουν απορριφθεί επειδή δεν έγινε δεκτό το αίτημα για αναγνώριση των πλασματικών χρόνων του άρθρου 40 του Ν.3996/2011, θα επανεξεταστούν οίκοθεν, όπου αυτό είναι δυνατό, ή κατόπιν αίτησης - όχλησης από τους ενδιαφερόμενους.
5. Το παρόν αποτελεί απάντηση στο υπ’ αριθ. 9160/17.3.2016 έγγραφο του Περιφ/κού Υποκαταστήματος ΙΚΑ-ΕΤΑΜ Ηρακλείου Κρήτης.

Η Γενική Διευθύντρια Ασφαλιστικών Υπηρεσιών
Χαρίκλεια Γδοντάκη